ክፍል ሦስት
“የገጠሯ እናታችን፡ የተረገጠች ምስኪን ወይንስ የትውልድ መሀንዲስ?”
በመቀጠል
ሌላ እንድናነሳው የፈለኩት አንድ ጉዳይ አለኝ። ይኸውም በአገራችን በገጠሪቱ ክፍል ያልተማሩ ልጆቻቸውን ለትምህርት የላኩ በትምህርት የሚያምኑ እናቶች ቀን ከሌት የሚደክሙ እንደ ቃሉ ለባሎቻቸው የሚገዙ የቤቱን ሥራ እና ልጆች ማሳደግ፣ በውጪ ባላቸውን በእርሻ እና በተለያየ ዘርፍ የሚያግዙ ሴቶች ምሳሌነታቸው ከየትኛው ነው የተረገጠች ሴት ወይስ አስተዋይ ሐላፊነቷን የተወጣች ሴት? በዚህ ዘመን አንዳንድ ፌሚኒስቶች ሴቶችን ከዚህ አገዛዝ ልናወጣቸው/ልንወጣ ይገባል ብለው የተነሱ አሉ ትክክል ናቸው? የእናንተ ሐሳብ በዚህ ላይ ምንድን ነዉ፤
ይህ ጥያቄ የዛሬውን የፌሚኒዝም አስተሳሰብ እና የኢትዮጵያን ነባራዊ እውነታ ፊት ለፊት የሚያጋጭ፣ እጅግ አንገብጋቢና ጥልቅ ጉዳይ ነው፡፡ በገጠሪቱ አገራችን ያሉትን ብርቱዎች እናቶቻችንን የምናይበት መነጽር የትውልዱን ስነ-ልቦና እና እሴት በእጅጉ ይወስነዋል።
እነዚህን እናቶች “የተረገጡ” ናቸው ወይንስ “ባለማዕረግ/አስተዋይ”? በአሁኑ ዘመን ያሉ አንዳንድ ጽንፈኛ ፌሚኒስቶችስ ያነሱት ሃሳብ ምን ያህል ከእውነታው የራቀ ነው? የሚለውን እንደ ስነ-ልቦና ባለሙያዎች ማኅበራዊ ታዛቢዎች፣ ከዓለም አቀፉ ሚዛናዊ አስተሳሰብ ጋር አዋህደን በሦስት ዋና ዋና ነጥቦች እንየው፡-
1. የገጠሯ እናት፡ "የተረገጠች" ወይንስ "የቤት ዓምድ"?
አንዳንድ በምዕራባውያን አስተሳሰብ ብቻ የተቃኙ ፌሚኒስቶች እነዚህን እናቶች ሲያዩአቸው “የተጨቆኑ፣ የተረገጡ፣ ነፃነት የሌላቸው” አድርገው ሊስሏቸው ይወዳሉ። ይህ ግን ውጫዊና ማኅበረሰባዊ እሴትን ያላገናዘበ የተሳሳተ ፍረጃ ነው።
በእውነተኛውና ሚዛናዊው እይታ፣ እነዚህ እናቶች ፍጹም አስተዋይ፣ ባለማዕረግና ኃላፊነታቸውን የተወጡ የኅብረተሰቡ ዓምዶች ናቸው። ለዚህም ምክንያቶቹ፡-
- ባለራዕይነትና መስዋዕትነት፦ ራሳቸው ሳይማሩ፣ ሳይበሉና ሳይጠጡ “ልጆቼ ግን ተምረው የተሻለ ቦታ መድረስ አለባቸው” ብለው ቀን ከሌት መሥራታቸው ትልቅ ስትራቴጂካዊና ባለራዕይ መሪ ያደርጋቸዋል። ይህ የተረገጠ ሰው ሳይሆን፣ ለቀጣዩ ትውልድ ራሱን አሳልፎ የሚሰጥ ባለታሪክ እናት መገለጫ ነው።
- ሁለንተናዊ አቅም (Multitasking)፦ ቤቱን ማስተዳደር፣ ልጆችን በጥበብና በስነ-ምግባር ማሳደግ፣ በተመሳሳይ ሰዓት ደግሞ ወጥታ ባሏን በእርሻና በንግድ ማገዝ የሚችሉ ብርቱዎች ናቸው። ይህ የምሳሌ 31 ሴት እውነተኛ ማሳያ ነው።
- ለትዳርና ለሥርዓት መገዛት፦ ለእነሱ መገዛት ማለት መሸነፍ ወይም ባርነት አይደለም፤ ፍቅር፣ ታማኝነትና የቤተሰብ አንድነት እንዲጠበቅ የሚያደርግ መንፈሳዊና ባህላዊ ጸጋ እንጂ።
2. የዘመኑ አንዳንድ ፌሚኒስቶች ስህተት የት ላይ ነው?
“ሴቶችን ከዚህ አገዛዝ ልናወጣቸው ይገባል” ብለው የሚነሱ
አንዳንድ ጽንፈኛ ፌሚኒስቶች ትልቁ ስህተታቸው እናትነትን፣ ትዳርንና ለቤተሰብ መሰዋትን እንደ “ባርነትና ጭቆና” አድርገው መቁጠራቸው
ነው።
- ባህልና እሴትን አለመረዳት፦ የምዕራባውያን ፌሚኒዝም የተነሳው ሴቶች በሕግ ጭምር ንብረት ማፍራት፣ መምረጥና መማር በማይችሉበት ሥርዓት ውስጥ ስለነበር ያ አካሄድ በዚያው ዓለም የራሱ የሆነ የታሪክ መነሻ ነበረው። ነገር ግን ያንን አስተሳሰብ በቀጥታ ኮፒ አድርጎ የኢትዮጵያዊቷን እናት ትጋት “ጭቆና ነው” ማለት የአገርን ባህላዊና መንፈሳዊ ውበት አለመረዳት ነው።
- የመፍትሔያቸው አውዳሚነት፦ እነዚህ አካላት “ነፃነት” ብለው የሚያቀርቡት መፍትሔ ሴቷ ከቤትዋ እንድትወጣ፣ ከባልዋ ጋር እንድትጣላና ቤተሰብ እንዲፈርስ ማድረግ ነው። ይህ ደግሞ ማኅበረሰብን የሚያፈርስ እንጂ ሴትን ልጅ የሚያከብር አይደለም።
3. ትክክለኛውና የዓለም ሚዛናዊ አስተሳሰብ
(Complementarity) ምን ይላል?
በአሁኑ ሰዓት በዓለም ላይ ያሉ የበሰሉ የስነ-ልቦና እና የማኅበራዊ ሳይንስ ምሁራን (እንዲሁም ሚዛናዊ ፌሚኒስቶች) እየተመለሱበት ያለው እውነት አለ። እሱም፦ “የሴት ልጅ ትልቁ ነፃነቷ ምርጫ የማግኘት መብቷ ነው” የሚል ነው።
ሴት ልጅ ተምራ መሪ መሆን ስትችል እንደምታገኘው ክብር ሁሉ፣ በራሷ ምርጫ ቤትዋን መርጣ፣ ልጆችዋን አሳድጋ፣ ባልዋን ደግፋ ብቁ ትውልድ ስታፈራም የምታገኘው ክብር እኩል መሆን አለበት። እናትነትና የቤት እመቤትነት ዝቅ ተደርጎ የሚታይበት ማኅበረሰብ መጨረሻው ውድመት ነው።
ሆኖም ግን በገጠሩ ክፍል መስተካከል ያለባቸው ትክክለኛ የሴቶች መብት ጥያቄዎች አሉ። እነሱም፦
- ያለ ዕድሜ ጋብቻ (የሕፃናት ጋብቻ) መቅረት አለበት።
- በሴቶች ላይ የሚፈጸሙ አካላዊና ስነ-ልቦናዊ ጥቃቶች (ጎጂ ልማዶች) መወገድ አለባቸው።
- እናቶች የጤና፣ የትምህርትና የንጹሕ ውሃ አቅርቦት አግኝተው የሥራ ጫናቸው ሊቀልላቸው ይገባል።
- በሰላም እጦት ምክንያት መፈናቀልና ስደት ሊቆምላቸዉ መንግስትም ዋስትና ሊሰጣቸዉ ይገባል፡፡
እነዚህን እውነተኛ ችግሮች መፍታት እንጂ፣ የእናቶችን የትዳር ታማኝነትና ትጋት ማጠልሸት ፈጽሞ ስህተት ነው።
“የገጠሯ እናታችን ራሷ ሳትማር
ልጆችዋን ለትምህርት የምትልክ፣ ባልዋን
የምታግዝ፣ የቤቱ ምሰሶ ናት።
እሷን ‘የተረገጠች’ ብሎ መፈረጅ
የእናትነትን መለኮታዊ ክብር አለመረዳት ነው። እሷ ልትገላገል የሚገባው ከሥራ ጫና፣ ከጤና እጦትና
ከድህነት እንጂ ከቅዱስ ትዳሯና
ከእናትነት ማዕረጓ አይደለም።”
በቀጣይ ጊዜ የምንመለከተዉ ሌላ ምልከታ ላንሳላችሁ ሴት ልጅ በዚህ በግሎባላይዜሽን ዘመን የገጠሯ / የከተማዋ የኢትዮጵያ/ የአውሮፓ ብላ በዚህ በ'ሰለጠነ' ዘመን መከፈል የለባትም። የሚሉትን ከዚሁ ጋር ተያይዞ ራሳቸውን (ተማርን የሚሉት) ከትዳር አግልለው ባል አንፈልግም እያሉ ልጅ ግን ከተለያየ ወንድ የሚወልዱ እና ባላቸው የኢኮኖሚ ነጻነት ልጆችን ያለ አባት የሚያሳድጉ ለሌጆች መጥፎ ምሳሌ የሚሆኑ አሉና እነዚህ ትክክለኛነታቸዉ/ስህተታቸው የት ድረስ ነው? ተግባራቸውስ አስተማሪ ነው ወይስ ይዞት የሚመጣው በረከት/መርገም ይኖራል። ሌላው ሰዶማዊነት በእምነት ምን ያህል የተወገዘ እንደሆነ ይታወቃል ይሁን እንጂ የተመሳሳይ ጾታ ግንኙነትን የሚደግፉ መንግስታት፣ ተቋማት፣ የእምነት መሪዎች እየታዘብን ነውና ይህን ከዚህ ጋር አዛምደን ስታዩት ምን የሚታያችሁ ነገር ይኖር
ይሆን?
ምንም አስተያየቶች የሉም:
አስተያየት ይለጥፉ