የ21ኛው ክፍለ ዘመን ሴትነት እና የአስተሳሰብ ልምሻ
"በዚህ ‘ሥልጣኔ’ በምንለው 21ኛው ክፍለ ዘመን ውስጥ ሴትነት እና መሪነት በትክክለኛ ሚዛናቸው ላይ ናቸውን? በአንድ በኩል ውበታቸውን ብቻ መሣሪያ አድርገው በወንዶች ላይ ጥገኛ ለመሆን የሚጣጣሩ፣ በሌላ በኩል ደግሞ ዕውቀትና ሥራን ከወንድ ጋር የመለካካትና የጥል መሣሪያ ያደረጉ ጽንፎችን እያየን ነው። ለመሆኑ መጽሐፈ ምሳሌ 31 እና የሔዋን ከጎን መፈጠር ስለዚህ ጉዳይ ምን ያስተምረናል? ማኅበረሰባችንስ ካለበት ‘የአስተሳሰብ ልምሻ’ እንዴት ይፈወስ?..."
የመጽሐፈ ምሳሌ ምዕራፍ 31 በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ካሉ በጣም ታዋቂና ተወዳጅ ምዕራፎች አንዱ ነው። ይህ ምዕራፍ በተለይ “ባለሙያዋ/ባለማዕረጓ ሴት” (The Virtuous Woman) በሚለው ክፍል በሰፊው ይታወቃል።
ምዕራፉን በደንብ ለመረዳት በሁለት ዋና ዋና ክፍሎች ከፍለን ማየት እንችላለን፡-
1. የልሙኤል እናት ምክር (ቁጥር 1-9)
ይህ ክፍል ንጉሥ ልሙኤል የተባለው ሰው ከእናቱ የተማረውን ጥበብ የያዘ ነው። እናቱ አንድ መሪ ወይም ንጉሥ ሊጠነቀቅባቸው የሚገቡ ሦስት ዋና ዋና ነገሮችን ትመክረዋለች፡-
- ከሴሰኝነት መራቅ (ቁጥር 3) ፦ ኃይሉንና ጉልበቱን በሴቶች ላይ እንዳያባክን፣ ይህም ነገሥታትን ወደ ጥፋት እንደሚመራ ታስጠነቅቀዋለች።
- ከስካር መራቅ (ቁጥር 4-7) ፦ ወይንና አስካሪ መጠጥ የመሪዎችን አእምሮ እንደሚያስት፣ ሕግን እንዲረሱና የደካሞችን ፍርድ እንዲያጓድሉ እንደሚያደርግ ትነግረዋለች። መጠጥ መራራ ለሆኑና ለሚጠፉ ሰዎች እንጂ ለመሪዎች እንደማይገባ ትገልጻለች።
- ለደካሞች መሟገት (ቁጥር 8-9) ፦ እውነተኛ መሪ ድምፅ ለሌላቸው፣ ለዲዳዎችና ለተገፉት ጠበቃ መሆን እንዳለበት፣ ፍርድንም በቅንነት መፍረድ እንዳለበት ታስተምረዋለች።
ማስታወሻ ፡- ልሙኤል በመጽሀፈ ምሳሌ ላይ በሁለት ቦታ ስሙ ከመጠቀሱ ዉጪ ሌላ ቦታ አናገኘዉም የመጽሐፍ ቅዱስ መዝገበ ቃላት የአይሁድ ሊቃዉንት ሰለሞን ራሱ ነዉ እንደሚሉ ይናገራል፡፡
2. ባለሙያዋ ሴት (ቁጥር 10-31)
ይህ ክፍል በዕብራይስጥ ፊደላት ቅደም-ተከተል (Acrostic poem) የተጻፈ ግጥም ሲሆን፣ አንዲት እውነተኛ፣ እግዚአብሔርን የምትፈራና የምታስገረም ሴት ምን ዓይነት ባሕርያት እንዳሏት በዝርዝር ያሳያል። እሷን ስናይ የምናገኛቸው ዋና ዋና መገለጫዎች፡-
- ታማኝና የቤተሰብ ዓምድ (ቁጥር 10-12) ፦ ባሏ ሙሉ በሙሉ ያምንባታል፣ በሕይወቷ ዘመንም ሁሉ መልካም እንጂ ክፉ አታደርግበትም። ዋጋዋ ከቀይ ዕንቁ እጅግ ይበልጣል።
- ትጉህና ሰራተኛ (ቁጥር 13-19) ፦ ሰነፍ አይደለችም፤ በእጆቿ ትሰራለች፣ ገበያ ሄዳ ንግድ ታከናውናለች፣ መሬት ገዝታ የወይን ቦታ ትተክላለች። ሌሊት ተነስታ ለቤተሰቧ ምግብ ታዘጋጃለች።
- ቸርና ሩኅሩኅ (ቁጥር 20) ፦ ለራሷና ለቤተሰቧ ብቻ የምትኖር ሳትሆን፣ እጆቿን ለድሆችና ለችግረኞች ትዘረጋለች፤ ትረዳለች።
- ባለራዕይና ተዘጋጅ (ቁጥር 21-25) ፦ ክረምትን ወይም አስቸጋሪ ጊዜን አትፈራም፤ ምክንያቱም ቤተሰቧን አስቀድማ በደንብ ስለምታዘጋጅ (ድርብ ልብስ ታለብሳቸዋለች)። ብርታትና ክብር ልብሷ ናቸው።
- ባለጥበብና አስተማሪ (ቁጥር 26) ፦ አፏን በጥበብ ትከፍታለች፣ የምላሷም ሕግ የቸርነት ትምህርት ነው።
- የተመሰገነች (ቁጥር 28-29) ፦ ልጆቿ ተነስተው ብፅዕት ይሏታል፣ ባሏም እንዲሁ ያመሰግናታል።
በቁጥር 30 ላይ የምዕራፉ ትልቁ ምስጢር ተቀምጧል፡-
“ውበት ሐሰት ነው፥ ደም ግባትም ከንቱ ነው፤ እግዚአብሔርን የምትፈራ ሴት ግን እርስዋ ትመሰገናለች።”
ይህ ምዕራፍ ሴቶችን ውጫዊ ውበት ላይ ብቻ ከማተኮር ይልቅ ውስጣዊ ጥንካሬን፣ እግዚአብሔርን መፍራትን፣ ትጋትን፣ ጥበብንና ለሰዎች ማሰብን እንዲያዳብሩ ያበረታታል። በተመሳሳይ መልኩ ወንዶችም ሚስት ሲመርጡ ማየት ያለባቸው ውጫዊ ደም ግባትን ሳይሆን ይህንን እግዚአብሔርን የመፍራትና የጥበብ ባሕርይ መሆኑን ያስተምራል።
በመንፈሳዊ ትርጓሜው ደግሞ፣ ይህች ሴት የእግዚአብሔርን ሕዝብ ወይም የክርስቶስን ቤተክርስቲያን (ትጉህ፣ አገልጋይና ፍሬያማ የሆነችውን) እንደምትወክልም ምሁራን ይናገራሉ።
እስኪ ጠለቅ ብለን እንመርምር በዚህ በ21ኛው ክፍለ ዘመን ላይ 'ስልጣኔ' በምንለው ዘመን ሴቶች ይህንን ክፍል እንዴት እየተገነዘቡት ነዉ፤ ሚስቶች ለባሎቻቸው ለቤታቸው ለልጆቻቸው ይልቁንም ለሴቶች ልጆቻቸው እንዴት አርአያ እና አስተማሪ እየሆኑ ነዉ። የሚለዉ ጉዳይ በስፋት መዳሰስ አለበት ፡-
