የስኬት ሚስጢር ምንድን ነው?

 የስኬት ሚስጢር ምንድን ነው?

የስኬት ሚስጥር ለአንዱ የሚሰራው ለሌላው ሊለይ ቢችልም፣ በአብዛኛው ስኬታማ ሰዎች ህይወት ውስጥ የሚታዩ ዋና ዋና ምሰሶዎች አሉ። ስኬት በአንድ ጀምበር የሚገኝ ሳይሆን የብዙ ጥቃቅን ነገሮች ድምር ውጤት ነው።

ጥቂቶቹን ዋና ዋና ነጥቦች እነሆ፦

1. ግልጽ ራዕይና ግብ መኖር

የምትፈልገውን ነገር በግልጽ ማወቅ የስኬት መጀመሪያ ነው። ግብ የሌለው ሰው መድረሻ እንደሌለው መርከብ ነው። የምትፈልገውን ነገር በዝርዝር አስቀምጥ፤ ምክንያቱም በግልጽ የታወቀ ግብ ግማሽ መንገድ እንደመጓዝ ይቆጠራል።

 2. ራስን መግዛትና ወጥነት (Consistency)

ብዙ ጊዜ ስኬት የሚገኘው ከችሎታ በላይ በጽናትና ሁልጊዜም ባለመታከት በስራ ላይ በመገኘት ነው። ስሜትህ ሲነሳሳ ብቻ ሳይሆን፣ ደክሞህም ቢሆን መደረግ ያለበትን ነገር በሰዓቱ የማከናወን ልምድ (Self-discipline) ወሳኝ ነው።

3. ለለውጥና ለትምህርት ዝግጁ መሆን

ዓለም በየቀኑ እየተቀየረች ነው። ስኬታማ ሰዎች መማርን በጭራሽ አያቆሙም። ከስህተታቸው ይማራሉ፣ አዳዲስ ክህሎቶችን ያዳብራሉ፣ እንዲሁም ለውጥን እንደ እድል እንጂ እንደ ስጋት አያዩትም።

4. ውጤታማ የጊዜ አጠቃቀም

ጊዜ የማይተካ ሀብት ነው። ስኬታማ ሰዎች ጊዜያቸውን ለሚረቡና ለዋና ዋና ግቦቻቸው ቅድሚያ በመስጠት ይጠቀሙበታል። "አስቸኳይ" በሆኑ ነገሮች ሳይሆን "አስፈላጊ" በሆኑ ነገሮች ላይ ማተኮር ይገባል።

5. መልካም ስነ-ምግባርና ግንኙነት

ብቻውን ሮጦ ስኬት ላይ የሚደርስ የለም። ከሰዎች ጋር በሚኖርህ ግንኙነት ታማኝ፣ አክባሪና ተባባሪ መሆን ለስኬትህ ትልቅ በር ይከፍታል። የሰዎችን እምነት ማግኘት ከገንዘብ በላይ ዋጋ አለው።

ባጭሩ፦ ስኬት ማለት በትክክለኛ አላማ ላይ ተመስርቶ፣ ሳይታክቱ በርትቶ መስራት እና በሂደቱ ውስጥ ከሚገጥሙ ፈተናዎች እየተማሩ ወደፊት መጓዝ ነው።

በግል ህይወታችን ላይ ትንሽ ቆይታ አድርገን ስኬትን እንመልከት፤

በግል ሕይወት ውስጥ የሚገኝ ስኬት ብዙውን ጊዜ ከውጭ ከሚታዩ ስኬቶች ይልቅ በውስጣዊ ሰላም፣ በጠንካራ ማንነት እና ትርጉም ባለው ኑሮ ይለካል። በግል ሕይወትህ ስኬታማ ለመሆን የሚረዱህ ጥቂት ቁልፍ ነጥቦች እነሆ፦

1. ራስን ማወቅ (Self-Awareness)

የራስህ ጥንካሬዎች፣ ድክመቶች፣ እሴቶች እና የሚገፋፉህ ነገሮች ምን እንደሆኑ በግልጽ ማወቅ የመጀመሪያው እርምጃ ነው። "እኔ ማነኝ? ምንስ ያስደስተኛል?" የሚሉትን ጥያቄዎች መመለስ ስትችል፣ የሌሎችን የሕይወት መስፈርት ከመከተል ይልቅ የራስህን ትክክለኛ መንገድ መቅረጽ ትጀምራለህ።

2. ጠንካራ የሥነ-ምግባር መርሆዎች

በግል ሕይወት ስኬታማ ሰዎች የራሳቸው የማይናወጥ መርህ አላቸው። ታማኝነት፣ ለቃላቸው መታመን እና በሰዎች ዘንድ የሚኖራቸው መልካም ስም ለውስጣዊ እርካታቸው ትልቅ ድርሻ አለው። በምታደርጋቸው ነገሮች ሁሉ ከህሊናህ ጋር መስማማት ትልቅ ስኬት ነው።

3. ሚዛናዊ ሕይወት (Balance)

አካላዊ ጤንነትህን መጠበቅ፣ በቂ እረፍት ማድረግ እና ከአእምሮ ውጥረት ነፃ መሆን ለግል ስኬት ወሳኝ ናቸው።

ሥራህ ላይ ብቻ ሳታተኩር ለራስህ ጊዜ መስጠት፣ አዳዲስ ነገሮችን መማር እና ለትርፍ ጊዜ ማሳለፊያዎችህ ቦታ መስጠት የሕይወትህን ጥራት ይጨምረዋል።

4. ጥልቅና ትርጉም ያላቸው ግንኙነቶች

ሰው ማኅበራዊ ፍጡር እንደመሆኑ፣ በግል ሕይወታችን ደስተኛ የምንሆነው ከቤተሰብ፣ ከጓደኞችና ከምንወዳቸው ሰዎች ጋር ያለን ግንኙነት ሰላማዊ ሲሆን ነው። ሰዎችን ማዳመጥ፣ ይቅርታ ማድረግ እና ፍቅርን መግለጽ በግል ሕይወት ውስጥ ትልቅ ስኬት ነው።

 5. ስሜትን የመቆጣጠር ብቃት (Emotional Intelligence)

በሕይወት ውስጥ የሚያጋጥሙ ተግዳሮቶችን በረጋ መንፈስ መጋፈጥ፣ በንዴት ጊዜ ራስን መግዛት እና የሌሎችን ስሜት መረዳት መቻል ለግል እድገትህና ለሰላምህ ወሳኝ ናቸው።

እንደ መደምደሚያ፦

በግል ሕይወትህ ላይ ስኬታማ ስትሆን፣ በሥራህም ሆነ በማኅበራዊ እንቅስቃሴዎችህ ላይ የምታሳየው ብቃት በዚያው ልክ ይጨምራል። ዛሬ ባለህ ነገር አመስጋኝ መሆንና ለተሻለ ማንነት ደግሞ በየቀኑ ጥረት ማድረግ ትልቁ ምስጢር ነው።

ከነዚህ ነጥቦች መካከል ይበልጥ ስሜትን የመቆጣጠር ብቃት በተለየ እንየዉ፤

ስሜትን የመቆጣጠር ብቃት (Emotional Intelligence) በግልም ሆነ በማህበራዊ ህይወት ውስጥ እጅግ አስፈላጊው ክህሎት ነው። ይህ ማለት ስሜት አይኑርህ ማለት ሳይሆን፣ ስሜቶችህ አንተን እንዲመሩህ ከመፍቀድ ይልቅ አንተ ስሜቶችህን የመምራት ብቃት ይኑርህ ማለት ነው።

ይህንን ብቃት ለማዳበር የሚረዱ ተግባራዊ መንገዶች የሚከተሉት ናቸው፦

1. የ"ቆም ብሎ ማሰብ" ልምድ (The Pause)

አንድ የሚያስቆጣ ወይም የሚያስደነግጥ ነገር ሲገጥምህ፣ ወዲያውኑ ምላሽ ከመስጠት ይልቅ ለጥቂት ሰከንዶች (ከ5-10 ሰከንድ) ቆም በል። ይህች አጭር ጊዜ አእምሮህ ከስሜታዊ ምላሽ ወጥቶ ወደ አመክንዮአዊ አስተሳሰብ እንዲሸጋገር እድል ትሰጠዋለህ።

2. ስሜትን በስም መጥራት

የሚሰማህን ስሜት ለይተህ ማወቅ መቻል የመፍትሄው ግማሽ መንገድ ነው። "አሁን ተናድጃለሁ"፣ "አሁን በራሴ ተስፋ ቆርጫለሁ" ወይም "አሁን ተጨንቄአለሁ" ብለህ ስሜቱን በስም ስትጠራው፣ በስሜቱ ላይ ያለህ ቁጥጥር ይጨምራል።

3. "ለምን?" ብሎ መጠየቅ

አንድ ስሜት ሲሰማህ መንስኤውን ፈልግ። ለምሳሌ፦ "ለምንድን ነው አሁን የተናደድኩት? ሰውየው ስለተሳደበኝ ነው ወይስ ከዚህ ቀደም በነበረኝ ድካም ምክንያት ትዕግስት ስለሌለኝ?" ብለህ ስትጠይቅ፣ ትክክለኛውን ችግር ለመፍታት ይረዳሃል።

4. በሌሎች ጫማ መቆም (Empathy)

ከሌሎች ሰዎች ጋር ባለህ ግንኙነት ስሜትህ እንዳይገነፍል፣ ነገሮችን ከእነሱ አንጻር ለማየት ሞክር። "ይህ ሰው እንዲህ ያለኝ በምን ምክንያት ሊሆን ይችላል?" ብለህ ማሰብህ ምላሽህ የለሰለሰና ምክንያታዊ እንዲሆን ያደርገዋል።

 5. ንቁ አድማጭ መሆን

ብዙውን ጊዜ ግጭቶችና ስሜታዊ መረበሾች የሚፈጠሩት በደንብ ባለመግባባት ነው። ሰዎችን ለመመለስ ሳይሆን ለመረዳት ስትሰማ፣ ስሜታዊ ውጥረቶች ይቀንሳሉ።

 የተግባር ልምምድ፦

በሚቀጥለው ጊዜ አንድ አስቸጋሪ ሁኔታ ሲገጥምህ እነዚህን ሶስት ደረጃዎች ተከተል፦

1. ተንፍስ፦ በጥልቀት ወደ ውስጥ ተንፍስ።

2. አስተውል፦ "አሁን ምን እየተሰማኝ ነው?" ብለህ ራስህን ጠይቅ።

3. ምረጥ፦ "ለዚህ ሁኔታ የሚመጥነው የተሻለ ምላሽ ምንድን ነው?" ብለህ መርጠህ ተናገር ወይም አድርግ።

ይህ ክህሎት እንደ ጡንቻ ነው፤ በሄድክበት ቁጥር እየጠነከረና እየዳበረ ይሄዳል። በተለይ በቤተሰብ ውስጥ ወይም በኃላፊነት ቦታዎች ላይ ስትሆን ይህ ብቃት ትልቅ ሰላምና መረጋጋትን ይፈጥራል።

በዓለማችን ላይ እንደተስቦ እየተንሰራፋ ያለዉን ጭንቀት በጥቂቱ እንመልከት፤

ጭንቀት በብዙዎቻችን ሕይወት ውስጥ የሚያጋጥም፣ ነገር ግን በትክክለኛ መንገድ ካልተያዘ የዕለት ተዕለት እንቅስቃሴያችንን ሊያስተጓጉል የሚችል ስሜት ነው። ጭንቀትን ለመቆጣጠርና ወደ ሰላማዊ ስሜት ለመመለስ የሚረዱ ተግባራዊ መፍትሄዎች እነሆ፦

1. "አሁን" ላይ ማተኮር (Mindfulness)

ጭንቀት በአብዛኛው የሚመጣው ገና ስላልደረሰ "ነገ" ወይም ስላለፈ "ትናንት" ከልክ በላይ በማሰብ ነው። አሁን ባለህበት ቅጽበት ላይ ትኩረት ለማድረግ ሞክር። ለምሳሌ፦ በአሁኑ ሰዓት በአካል የምታያቸውን አምስት ነገሮች፣ የምትሰማቸውን አራት ድምጾች እና የምትነካቸውን ሦስት ነገሮች ለይተህ ለማወቅ ሞክር። ይህ አእምሮህ ከጭንቀት ዓለም ወጥቶ ወደ እውነታው እንዲመለስ ይረዳዋል።

2. የጭንቀት ምንጭን መለየት

ጭንቀትህን በደፈናው ከማየት ይልቅ፣ በወረቀት ላይ ዘርዝረህ አስቀምጠው።

ልቆጣጠራቸው የምችላቸው ነገሮች፦ ለነዚህ መፍትሄ ላይ አተኩር (ለምሳሌ፦ የሥራ መደራረብ ከሆነ የጊዜ ሰሌዳ ማውጣት)

ከቁጥጥሬ ውጭ የሆኑ ነገሮች፦ እነዚህን ነገሮች መቀበልና በጸሎት ወይም በውስጥ ሰላም ለማለፍ መሞከር።

3. የመተንፈስ ስልት (Box Breathing)

ጭንቀት ሲሰማህ የልብ ምትህ ሊጨምርና ትንፋሽህ ሊቆራረጥ ይችላል። ይህን ለማረጋጋት፦

1. ለአራት ሰከንድ በጥልቀት ወደ ውስጥ መተንፈስ።

2. ለአራት ሰከንድ ትንፋሽን መያዝ።

3. ለአራት ሰከንድ በቀስታ ወደ ውጭ መተንፈስ። ይህ ለአእምሮህ "ሰላም ነው፣ ተረጋጋ" የሚል መልእክት በነርቭ አማካኝነት ይልካል።

4. መረጃንና ቴክኖሎጂን መቀነስ

አንዳንድ ጊዜ በየማኅበራዊ ሚዲያው የምናያቸው መረጃዎች፣ ዜናዎች ወይም የሌሎች ሰዎች ሕይወት ከራሳችን ጋር ማወዳደር ሳናውቀው ለጭንቀት ይዳርገናል። ለተወሰነ ጊዜ ከስልክና ከዲጂታል ዓለም መራቅ አእምሮህ እንዲያርፍ ይረዳዋል።

5. ንቁ እንቅስቃሴና በቂ እንቅልፍ

አካላዊ እንቅስቃሴ ማድረግ በሰውነታችን ውስጥ የደስታ ስሜት የሚፈጥሩ ሆርሞኖችን (Endorphins) ያመነጫል። እንዲሁም በቂ እንቅልፍ ማግኘት አእምሯችን መረጃዎችን በአግባቡ እንዲያደራጅና ለነገው ዝግጁ እንዲሆን ያደርገዋል።

አንድ ትልቅ እውነት፦

ጭንቀት የሚሰማህ ስለ ጉዳዩ ስለምታስብና ነገሮች እንዲሳኩ ስለምትፈልግ እንደሆነ ተረዳ። ስሜቱን አትጥላው፣ ይልቁንም "አሁን ምን ማድረግ እችላለሁ?" በሚል አዎንታዊ ጥያቄ ተካው።

ጭንቀት በብዛት የሚመጣው ከሥራ ጫና ጋር ተያይዞና ከግል ሕይወትህ ፈተናዎች በመነሳት ነዉ በሁለቱም መነንገድ የሚመጣዉን አንድ በአንድ እንመልከታቸዉ፤

ጭንቀት ከሁለቱም አቅጣጫዎች (ከሥራና ከግል ሕይወት) ሲመጣ፣ ትከሻህ ላይ ያለው ሸክም እጥፍ እንደሆነና የመተንፈሻ ቀዳዳ እንደጠፋህ ሊሰማህ ይችላል። ይህ ሁኔታ አእምሮህ ሁልጊዜ በ"ዝግጁነት" (Survival mode) ውስጥ እንዲቆይ ስለሚያደርገው ለድካም ይዳርግሃል።

ሁለቱንም ጎኖች ሚዛናዊ በሆነ መንገድ ለማስተዳደር የሚረዱህን ነጥቦች እነሆ፦

1. የ"ድንበር" ህግ ማውጣት (Setting Boundaries)

ሥራና የግል ሕይወት ሲቀላቀሉ ጭንቀቱ ይባባሳል።

የሥራ ድንበር፦ የሥራ ሰዓትህ ሲያልቅ አእምሮህንም ከሥራው ነጥቀህ ለማውጣት ሞክር። የሥራ ጉዳዮችን ወደ ቤት አለማምጣትና በቤትህ ውስጥ ስትሆን ስለ ሥራ ከመጨነቅ ይልቅ ለቤተሰብህና ለራስህ ሙሉ ትኩረት መስጠት።

 የግል ድንበር፦ በግል ሕይወትህ ውስጥ ደግሞ "አይሆንም" ወይም "አልችልም" ማለት ያለብህን ነገሮች ለይ።

ሁሉንም ሰው ለማስደሰት መሞከር ለከፍተኛ ጭንቀት ይዳርጋል።

2. ተግባራትን በቅደም ተከተል ማስቀመጥ (Prioritization)

ሁሉንም ነገር በአንዴ ለመጨረስ አትሞክር። በሥራም ሆነ በቤት ውስጥ ያሉብህን ተግባራት በሦስት መድባቸው፦

·       ዛሬ መደረግ ያለባቸው፦ በጣም ወሳኝ የሆኑ 1-3 ነገሮች ብቻ።

·       ቢዘገዩ የማይጎዱ፦ ለሌላ ቀን የሚተላለፉ።

·       ለሌላ ሰው የሚሰጡ፦ አንተ የግድ መሥራት የሌለብህን ለሌሎች ማካፈል።

ይህም "ብዙ ነገር አለብኝ" የሚለውን የአእምሮ ውጥረት ይቀንሰዋል።

3. ለራስህ ጊዜ መስጠት (Self-Care)

እንደ አንድ የቤተሰብም ሆነ የሥራ መሪ፣ ለሌሎች ለመትረፍ መጀመሪያ አንተ መረጋጋት አለብህ።

 በቀን ውስጥ ቢያንስ ለ20 ደቂቃ ብቻህን የምትሆንበት፣ የምታነብበት ወይም ዝም ብለህ የምታርፍበት ጊዜ ይኑርህ።

 የምትወዳቸውን ትናንሽ ነገሮች (ለምሳሌ፦ ቡና መጠጣት፣ በእግር መጓዝ) እንደ "ሽልማት" ተመልከታቸው።

4. የድጋፍ ስርዓት መፍጠር

ሁሉንም ሸክም ብቻህን ለመሸከም አትሞክር። በሥራ ቦታ ካሉ ባልደረቦችህ ጋር ስራን ስለመጋራት፣ በቤት ውስጥ ደግሞ ከቤተሰብ ጋር በግልጽ ስለሚሰማህ ጫና ተነጋገር። ስሜትን ማጋራት ብቻውን የጭንቀትን ክብደት በግማሽ ይቀንሰዋል።

5. ትናንሽ ስኬቶችን ማክበር

በሥራም ሆነ በግል ሕይወትህ ውስጥ ያከናወንካቸውን ትናንሽ መልካም ነገሮች አስተውል። ጭንቀት ጉድለታችን ላይ ብቻ እንድናተኩር ያደርገናል። በቀኑ መጨረሻ "ዛሬ ምን አሳካሁ?" ብለህ ራስህን ጠይቅ፤ ያከናወንካቸው ትናንሽ ነገሮች ትልቅ ዋጋ እንዳላቸው እወቅ።

አንድ ማስታወሻ፦

ሁሉንም ነገር ፍጹም (Perfect) አድርጎ ለመሥራት አለመጨነቅ ትልቅ እፎይታ ይሰጣል። አንዳንድ ጊዜ ነገሮች ባሰብነው ፍጥነት ባይሄዱም፣ በሂደት ውስጥ መሆናችን ራሱ ትልቅ ስኬት ነው።

ከነዚህ መፍትሄዎች መካከል ለአሁኑ ሁኔታህ ቀለል ያለና መጀመር የምትችለው ተግባራትን በቅደም ተከተል ማስቀመጥ እና መተግበር እንዴት በሕይወትህ ስኬታማ እንደሚያደርግህ እንመልከት፡፡

ተግባራትን በቅደም ተከተል ማስቀመጥ (Prioritization) የጭንቀት ዋና ጠላትና የውጤታማነት መሠረት ነው። ሁሉንም ነገር በአንዴ ለመጨረስ መሞከር አእምሮን ያዝረከርከዋል፤ ነገር ግን በሥርዓት መመደብ ትልቅ እፎይታ ይሰጣል።

ይህንን በሥራህም ሆነ በግል ሕይወትህ በተግባር ለመተርጎም የሚረዱህ 3 ቀላል መንገዶች እነሆ፦

1. የ"አይዘንሃወር" ሳጥን (The Eisenhower Matrix)

ተግባራትህን በአራት ምድብ ክፈላቸው፦

አስቸኳይ እና አስፈላጊ፦ አሁኑኑ መደረግ ያለባቸው (ለምሳሌ፦ የዛሬ የሥራ ሪፖርት፣ የታመመ ልጅን ማከም)

አስፈላጊ ግን አስቸኳይ ያልሆኑ፦ ጊዜ መድበህ የምትሠራቸው (ለምሳሌ፦ ስፖርት መሥራት፣ መጽሐፍ ማንበብ፣ ለወደፊት ፕሮጀክት መዘጋጀት) ስኬት የሚገኘው እዚህ ሳጥን ውስጥ ነው!

 አስቸኳይ ግን አስፈላጊ ያልሆኑ፦ ለሌላ ሰው ስጣቸው ወይም ቀንሰው (ለምሳሌ፦ አንዳንድ አስፈላጊ ያልሆኑ ስልኮች ወይም ስብሰባዎች)

አስቸኳይ ያልሆኑ እና አስፈላጊ ያልሆኑ፦ ተዋቸው (ለምሳሌ፦ በማኅበራዊ ሚዲያ ብዙ ሰዓት ማሳለፍ)

 2. የ"ሶስቱ ዋና ዋና ነገሮች" ህግ (The Rule of 3)

በየቀኑ ጠዋት ወይም ማታ ከመተኛትህ በፊት "ዛሬ (ወይም ነገ) ምንም ቢፈጠር መጨረስ ያለብኝ 3 ዋና ዋና ነገሮች ምንድን ናቸው?" ብለህ ራስህን ጠይቅ።

እነዚህን 3 ነገሮች ብቻ በወረቀት ላይ ጻፍ።

ሌሎች ትናንሽ ነገሮች ቢሰሩም ባይሰሩም፣ እነዚህን ሦስቱን ከጨረስክ ቀኑ ስኬታማ እንደነበር ለራስህ ንገረው። ይህ "ብዙ ነገር አልሰራሁም" የሚለውን የጭንቀት ስሜት ያስቀራል።

3. "እንቁራሪቷን መብላት" (Eat the Frog)

ይህ ማለት በቀኑ መጀመሪያ ላይ በጣም የምትፈራውን ወይም ከባድ የተባለውን ሥራ ቀድመህ ጨርስ ማለት ነው።

ከባዱን ሥራ ቀድመህ ስትጨርሰው፣ በቀሪው የቀኑ ሰዓት ላይ ትልቅ በራስ መተማመንና የአእምሮ ሰላም ይኖርሃል።

ከባዱን ነገር ወደ መጨረሻ ካስተላለፍከው ግን፣ ቀኑን ሙሉ ስትጨነቅበት ትውላለህ።

 4. የ5 ደቂቃ ህግ

አንድ ሥራ ከ5 ደቂቃ በታች የሚፈጅ ከሆነ፣ በቅደም ተከተል ውስጥ አታስገው፤ አሁኑኑ ጨርሰው (ለምሳሌ፦ አጭር ኢሜይል መመለስ፣ ዕቃ ማስተካከል)። ይህ ትናንሽ ነገሮች ተቆልለው ጭንቀት እንዳይፈጥሩ ያደርጋል።

ተግባራዊ እርምጃ፦

ዛሬ ማታ ወይም ነገ ጠዋት፣ ሥራ ከመጀመርህ በፊት 3 ዋና ዋና ተግባራትን ብቻ መርጠህ በወረቀት ላይ መጻፍ ትችላለህ? ይህን ማድረግ ስትጀምር ጭንቀትህ በከፍተኛ ሁኔታ እንደሚቀንስ በተግባር ታየዋለህ።

የመጀመሪያዎቹ ሦስት ነገሮችህ ምን ሊሆኑ ይችላሉ? (ለራስህ መዘርዘር ትችላለህ)

በዚህ መልኩ የታሰበው ባይሳካ ችግሩ ከምንድን ነው? ከአተገባበሩ ወይስ ከችግሩ ክብደት? ሌላ ለስኬታችን አማራጭ ሊሆን የሚችል አለ? የሚሉ ጥያቄዎች ወደ አዕምሮህ ተግተልትለዉ ሊመጡ ይችላሉ፤ የታቀደው ነገር ሳይሳካ ሲቀር ምክንያቱን ለይቶ ማወቅ ለቀጣዩ እርምጃ ወሳኝ ነው። ችግሩ ከአተገባበሩ (Execution) ወይም ከችግሩ ክብደት (Complexity) ሊሆን ይችላል፤ አንዳንዴ ደግሞ የሁለቱም ድምር ነው። አንዳንዴ ምክንያቱን በቀላሉ በዉል በማናዉቀዉ ነገርም ሊሆን እንደሚችል አስብ፡፡

እንዴት መለየት እንደሚቻልና አማራጭ መንገዶችን እንይ፦

1. ችግሩ ከአተገባበሩ (Execution) መሆኑን እንዴት እናውቃለን?

አብዛኛውን ጊዜ እቅድ የሚከሽፈው በነዚህ ምክንያቶች ነው፦

ወጥነት ማጣት (Inconsistency)፦ ስራውን በጥሩ ስሜት ጀምረን ስሜታችን ሲቀዘቅዝ ስናቆም ወይም በየመሀሉ ስናቋርጥ።

ያልተመጣጠነ ግብ፦ በአንድ ጊዜ ብዙ ነገር ለመለወጥ መሞከር (ለምሳሌ፦ በአንዴ 10 አዳዲስ ልምዶችን ለመጀመር መሞከር አእምሮን ያደክመዋል)

የክትትል ማነስ፦ የጀመርነውን ነገር በየጊዜው ገምግመን ካላስተካከልን ካሰብነው መስመር ልንወጣ እንችላለን።

 2. ከችግሩ ክብደት (Complexity) መሆኑን እንዴት እናውቃለን?

አንዳንድ ፈተናዎች ከአቅም በላይ ወይም ከቁጥጥር ውጭ ሊሆኑ ይችላሉ፦

የሃብት እጥረት፦ ስራው የሚፈልገው ጊዜ፣ ገንዘብ ወይም እውቀት ካለን በላይ ሲሆን።

የውጭ ተጽዕኖ፦ በቤተሰብ፣ በሥራ አካባቢ ወይም በኢኮኖሚ ምክንያት የሚመጡና እኛ ልንቀይራቸው የማንችላቸው እንቅፋቶች።

ለስኬት ሌሎች አማራጭ መንገዶች ባሰብከው መንገድ ካልተሳካ የሚከተሉትን አማራጮች መሞከር ትችላለህ፦

ሀ. "ትንንሽ ድሎች" (Atomic Habits) ስልት

ትልቅ ግብ ላይ ከማተኮር ይልቅ፣ በጣም ትንሽና የማይከብድ እርምጃ ላይ አተኩር። ለምሳሌ፦ ጭንቀትን ለመቀነስ በቀን 1 ሰዓት ስፖርት መስራት ካቃተህ፣ በ 5 ደቂቃ የእግር ጉዞ ጀምር። አላማው "ማድረግ" ሳይሆን "አለማቋረጥ" ላይ ይሆናል።

ለ. የመተጣጠፍ ብቃት (Adaptability)

አንድ መንገድ ካልሰራ የግድ በዛው መሄድ የለብህም። "ግቡን በድንጋይ ላይ፣ መንገዱን በአሸዋ ላይ ጻፈው" እንደሚባለው፤ ግብህ አይቀየር እንጂ የምትሄድበትን መንገድ እንደ ሁኔታው ቀይረው።

ሐ. የአጋዥ/የአማካሪ ሚና (Support System)

ብቻህን ከመታገል ይልቅ በዛ ጉዳይ ላይ የተሻለ እውቀት ወይም ልምድ ያላቸውን ሰዎች አማክር። አንዳንድ ጊዜ የሌላ ሰው እይታ እኛ ያላየነውን ቀላል መፍትሄ ሊያሳየን ይችላል።

መ. እራስን መመርመር (Self-Reflection)

"ለምንድነው ያልተሳካው?" ብለህ በቅንነት ራስህን ጠይቅ። መልሱ የሚገኘው ካለፈው ስህተት ውስጥ ነው። ውድቀትን እንደ መጨረሻ ሳይሆን እንደ ትምህርት (Feedback) ቁጠረው።

ባጭሩ ባሰብከው መንገድ ባይሳካ "እኔ አልችልም" ከማለት ይልቅ፣ "መንገዱ አልሰራም" ብለህ አስብ። መንገዱን ማስተካከል ወይም አቅጣጫ መቀየር ሽንፈት ሳይሆን የብልህነት ምልክት ነው።

እንግዲህ ስለ ስኬት ስናወራ ስኬት ይህ ብቻ ሆኖ የስኬት መንገድም በዚህ ተወስኖ ሳይሆን የእኔ ዉስንነት እና ይህቺን ታክል ያለኝን ለማጋራት ያህል ነዉ አንተ/ቺ ደግሞ ብዙ መጻሕፍትን በማገላበጥ፣ ምሁራንን በማማከር፣ እዉቀት የሚገኝበትን በማማተር የበለጠዉን ማወቅ እንደምትችሉ አምናለሁ፡፡

 

ስኬት ዉዴታ ሳይሆን ግዴታ ነዉ፤ ስኬትን ማንም ከፍሎ የሚሰጥህ ሳይሆን የልደት መብትህ ነዉ አሁኑኑ ተጠቀምበት፡፡

 

በቅርቡ በአዲስ ገጽ https://gebeya-nu.com/ እንገናኛለን፡፡ ሌሎችንም እኔ የምገኘኝበትን ገጾች በመወዳጀት ይጠቀሙ እኔንም ያበረታቱኝ/ https://www.youtube.com/channel/UCAr1hYmoE-E5Cu1p8Ba8B5g ፤ እርስዎም ያልዎትን እዉቀትና ጸጋ ይዘዉ ወደ መቃብር አይሂዱ፡፡ / https://t.me/deressereta